Η συγκυρία που απέτρεψε τα ακόμη χειρότερα.

Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 1986, 20:21. Ένας ισχυρός σεισμός, μεγέθους περίπου 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, χτυπά την Καλαμάτα. Κτίρια καταρρέουν, οι δρόμοι γεμίζουν συντρίμμια, ρεύμα και επικοινωνίες κόβονται, και χιλιάδες άνθρωποι βγαίνουν έντρομοι στους δρόμους.

Ο απολογισμός είναι βαρύς: 20 νεκροί, πάνω από 300 τραυματίες και ένα μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος της πόλης σοβαρά πληγωμένο.

Το λιμάνι ήταν γεμάτο κόσμο

Εκείνο το βράδυ, μια συγκυρία απέτρεψε τα ακόμη χειρότερα.

Την ώρα του σεισμού, χιλιάδες Καλαματιανοί δεν βρίσκονταν στα σπίτια τους. Περίπου 4.000 άνθρωποι είχαν κατέβει στο λιμάνι για τα εγκαίνια της νέας ακτοπλοϊκής σύνδεσης Καλαμάτας – Κρήτης. Όταν, λίγο μετά τις 20:20, η γη τραντάχτηκε, η γιορτή σταμάτησε ακαριαία.

Το πλοίο των εγκαινίων δεν απέπλευσε ποτέ κανονικά κι έτσι τις επόμενες ημέρες οι καμπίνες του φιλοξένησαν κατοίκους που δεν είχαν πια σπίτι να γυρίσουν.

Στην πόλη κατέρρευσαν τέσσερις πολυκατοικίες. Από τα 9.124 κτίρια της Καλαμάτας, το 20% κρίθηκε κατεδαφιστέο, το 16% υπέστη σοβαρές βλάβες και ένα ακόμη 36% ελαφρύτερες ζημιές — μόλις το 28% έμεινε άθικτο.

Η καταστροφή δεν σταμάτησε στα όρια της πόλης. Το Ελαιοχώρι ισοπεδώθηκε, ενώ σοβαρές ζημιές σημειώθηκαν στη Βέργα, την Πολιανή, τον Άρι, την Αρτεμισία και τη Νέδουσα. Από τον Ταΰγετο αποκολλήθηκαν βράχοι, που έκοψαν για περίπου ένα εικοσιτετράωρο την κυκλοφορία στον δρόμο Καλαμάτας – Σπάρτης.

Η μάχη μέσα στα ερείπια

Η πόλη που ξαναχτίστηκε

Η καταστροφή του 1986 θα μπορούσε να είχε παραδώσει μεγάλο μέρος της παλιάς Καλαμάτας σε μια άναρχη κατεδάφιση. Αντίθετα, η ανασυγκρότηση εξελίχθηκε σταδιακά σε μια μεγάλη πολεοδομική προσπάθεια.

Η δημοτική αρχή του τότε δημάρχου Σταύρου Μπένου αξιοποίησε το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο που είχε ήδη εκπονηθεί, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη διάσωση ιστορικών και νεοκλασικών κτιρίων. Με μέριμνα του υπουργείου Πολιτισμού, επί Μελίνας Μερκούρη, ξεκίνησε παράλληλα η αποκατάσταση βυζαντινών και νεότερων μνημείων.

Η προσέγγιση αυτή θα αναγνωριζόταν αργότερα και διεθνώς, για τον τρόπο με τον οποίο η πόλη ξαναχτίστηκε κρατώντας την ιστορική της φυσιογνωμία. Ο σεισμός είχε αφήσει βαθιές πληγές — έγινε όμως και η αφετηρία για μια διαφορετική Καλαμάτα.

40 χρόνια μετά

Σήμερα συμπληρώνονται σαράντα χρόνια από εκείνο το βράδυ. Στις 13 Σεπτεμβρίου, η Καλαμάτα τιμά ξανά όσους χάθηκαν, όσους τραυματίστηκαν, τους εγκλωβισμένους που διασώθηκαν και όλους εκείνους που έζησαν για μήνες — ή και χρόνια — με τις συνέπειες της καταστροφής.

Στον τρούλο του ναού της Υπαπαντής, οι δείκτες του ρολογιού έμειναν σταματημένοι στις 20:21 — την ώρα που η πόλη έχει συνδέσει για πάντα με τη στιγμή που μια πόλη γκρεμίστηκε και έμαθε να ξαναχτίζεται.

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: ΟΑΣΠ

Πηγή: patrisnews.com