Η διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη για χώρους ταφής φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της επάρκειας των δημοτικών κοιμητηρίων της Πάτρας. Τα επίσημα στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας του Δήμου Πατρέων δείχνουν ότι οι διαθέσιμοι οικογενειακοί τάφοι είναι πλέον περιορισμένοι, ιδιαίτερα στα δύο μεγαλύτερα κοιμητήρια της πόλης, ενώ η δημοτική αρχή συνεχίζει την προσπάθεια εξεύρεσης κατάλληλου χώρου για τη δημιουργία ενός τρίτου δημοτικού κοιμητηρίου. Σήμερα ο Δήμος Πατρέων διαχειρίζεται συνολικά 15.813 μνήματα, εκ των οποίων 13.747 είναι οικογενειακοί τάφοι και 2.066 κοινοτάφια, κατανεμημένα στο Α’ και Β’ Δημοτικό Κοιμητήριο, στο κοιμητήριο της Παραλίας και στο κοιμητήριο του Νέου Σουλίου.

Ελάχιστες οι διαθέσιμες θέσεις

Στο Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο υπάρχουν συνολικά μόλις 61 διαθέσιμοι οικογενειακοί τάφοι . Από αυτούς, οι οκτώ βρίσκονται στην Α’ κατηγορία, οι 35 στη Β’, οι δέκα στη Γ’ και οι οκτώ στη Δ’ κατηγορία. Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η κατάσταση στο Β’ Δημοτικό Κοιμητήριο, όπου έχουν απομείνει μόλις 13 διαθέσιμοι οικογενειακοί τάφοι . Συγκεκριμένα, υπάρχει μόνο ένας στην Α’ κατηγορία και δώδεκα στη Β’ κατηγορία.

Στο κοιμητήριο της Παραλίας διατίθενται ακόμη 19 οικογενειακοί τάφο ι, οκτώ στην Α’ και έντεκα στη Β’ κατηγορία , ενώ στο Νέο Σούλι δεν υπάρχει πλέον καμία διαθέσιμη θέση για παραχώρηση οικογενειακού τάφου. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των ενεργών οικογενειακών τάφων παραμένει ιδιαίτερα υψηλός. Στο Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο καταγράφονται 4.720 ενεργοί οικογενειακοί τάφοι, στο Β’ 5.309, στην Παραλία 1.192 και στο Νέο Σούλι 461. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν το μεγάλο βαθμό πληρότητας των δημοτικών κοιμητηρίων και εξηγούν γιατί η εξεύρεση νέων χώρων αποτελεί πλέον προτεραιότητα για τη δημοτική αρχή.

Οι τιμές παραχώρησης

Οι τιμές των οικογενειακών τάφων εξακολουθούν να καθορίζονται από τον τιμοκατάλογο που ισχύει από το 2004, σύμφωνα με την απόφαση 895/24-11-2003 του Δημοτικού Συμβουλίου.

Στο Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο η παραχώρηση οικογενειακού τάφου ανέρχεται σε: 12.460 ευρώ για την Α’ κατηγορία, 9.610 ευρώ για τη Β’ κατηγορία, 7.120 ευρώ για τη Γ’ κατηγορία και 4.270 ευρώ για τη Δ’ κατηγορία.

Στο Β’ Δημοτικό Κοιμητήριο οι τιμές διαμορφώνονται στις 7.025 ευρώ για την Α’ κατηγορία και στις 5.155 ευρώ για τη Β’ κατηγορία.

Στην Παραλία η Α’ κατηγορία κοστίζει 1.800 ευρώ και η Β’ κατηγορία 1.500 ευρώ. Παρότι προβλέπονται τιμές για Γ’ κατηγορία (970 ευρώ) και για μονούς οικογενειακούς τάφους (500 ευρώ), σήμερα δεν υπάρχουν διαθέσιμες τέτοιες θέσεις. Στο Νέο Σούλι προβλέπεται τιμή 2.035 ευρώ για διπλό οικογενειακό τάφο και 1.125 ευρώ για μονό , χωρίς όμως να υπάρχουν διαθέσιμες παραχωρήσεις.

Ποιοι έχουν δικαίωμα ταφής

Ο κανονισμός λειτουργίας των δημοτικών κοιμητηρίων καθορίζει με σαφήνεια ποιοι μπορούν να ενταφιαστούν σε έναν οικογενειακό τάφο. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού και το άρθρο 3 του Αναγκαστικού Νόμου 582/1968 , δικαίωμα ταφής έχουν ο αρχικός δικαιούχος της παραχώρησης, ο ή η σύζυγός του, οι ανιόντες (γονείς κτλ) και οι κατιόντες (παιδιά, εγγόνια κτλ), οι γονείς του ή της συζύγου, τα νόμιμα, θετά ή δικαστικά αναγνωρισμένα τέκνα, οι απόγονοί τους, καθώς και άγαμοι αδελφοί ή αδελφές που δεν έχουν δική τους οικογένεια, εφόσον υπάρχει η απαιτούμενη έγγραφη συναίνεση.

Αντίθετα, οι διαζευγμένοι σύζυγοι, καθώς και όσοι έχουν τελέσει νέο γάμο μετά τη λύση του προηγούμενου λόγω θανάτου, δεν διατηρούν δικαίωμα χρήσης και ταφής στον οικογενειακό τάφο . Στην πράξη, όπως επισημαίνει η υπηρεσία, δικαίωμα χρήσης έχουν όλοι οι κατιόντες (από παιδιά και κάτω) του αρχικού δικαιούχου για όσο υφίσταται η γενεαλογική συνέχεια της οικογένειας.

Δεν αποτελούν ιδιοκτησία

Ένα από τα ζητήματα που συχνά προκαλεί σύγχυση αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των οικογενειακών τάφων . Ο Δήμος διευκρινίζει ότι οι οικογενειακοί τάφοι δεν αγοράζονται, αλλά παραχωρούνται για χρήση. Αυτό σημαίνει ότι ο χώρος δεν αποτελεί περιουσιακό στοιχείο του δικαιούχου. Κατά συνέπεια δεν μπορεί να μεταβιβαστεί με πώληση, δωρεά ή ανταλλαγή, ούτε να περιληφθεί σε διαθήκη ή να αποτελέσει αντικείμενο κληρονομιάς. Το δικαίωμα χρήσης παραμένει αποκλειστικά στα πρόσωπα που προβλέπει ο κανονισμός λειτουργίας.

Με απλά λόγια, μετά τον θάνατο του αρχικού δικαιούχου, ο οικογενειακός τάφος δεν περνά στους κληρονόμους του ως ιδιοκτησία, αλλά εξακολουθεί να χρησιμοποιείται μόνο από τα πρόσωπα που αναγνωρίζει ο Κανονισμός Λειτουργίας των Δημοτικών Κοιμητηρίων , όπως ο ή η σύζυγος και οι απόγονοί του.

Από εκεί και πέρα, αν ο αρχικός δικαιούχος έχει μόνο κόρες , δεν αλλάζει κάτι. Έχουν το ίδιο δικαίωμα χρήσης με τους γιους. Δεν υπάρχει καμία διάκριση λόγω φύλου.

Πώς λειτουργούν τα κοινοτάφια

Παράλληλα με τους οικογενειακούς τάφους, σημαντικό μέρος της λειτουργίας των δημοτικών κοιμητηρίων αφορά τα κοινοτάφια. Οι συγγενείς μπορούν να επιλέξουν θέση σε κοινοτάφιο τριετούς χρήσης, υπογράφοντας υπεύθυνη δήλωση στην οποία αναγράφεται η ημερομηνία λήξης της παραχώρησης. Σύμφωνα με τον κανονισμό, η ανακομιδή των οστών πραγματοποιείται υποχρεωτικά μετά την παρέλευση τριών ετών, αφού προηγουμένως καταβληθεί το σχετικό τέλος. Αν οι συγγενείς δεν προσέλθουν για την ανακομιδή, η υπηρεσία προχωρά στη διαδικασία έναν μήνα μετά τη λήξη της τριετίας, χωρίς άλλη ειδοποίηση, και τα οστά οδηγούνται στο κοινό χωνευτήριο.

Σε περίπτωση που κατά την εκταφή δεν έχει ολοκληρωθεί η αποστέωση , παρέχεται δωρεάν εξάμηνη παράταση, η οποία μπορεί να επαναλαμβάνεται ανά εξάμηνο μέχρι να ολοκληρωθεί η φυσική διαδικασία.

Η εικόνα των κοινοταφίων

Το κόστος παραχώρησης κοινοταφίου κυμαίνεται από 80 έως 160 ευρώ, ανάλογα με τον τύπο του τάφου. Παράλληλα, υπάρχει δυνατότητα τοποθέτησης των οστών σε λάρνακα, με κόστος 650 ευρώ στο Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο και 380 ευρώ στο Β’. Στην Παραλία η παραχώρηση κοινοταφίου για τέσσερα χρόνια κοστίζει 300 ευρώ, ενώ στο Νέο Σούλι δεν λειτουργούν κοινοτάφια.

Στα δημοτικά κοιμητήρια λειτουργούν συνολικά:

687 κοινοτάφια στο Α’ Κοιμητήριο,

1.126 στο Β’ Κοιμητήριο,

209 παιδικά κοινοτάφια στο Β’,

44 στο κοιμητήριο Παραλίας,

κανένα στο Νέο Σούλι.

Από αυτά, διαθέσιμα σήμερα είναι 67 κοινοτάφια στο Α’, 87 στο Β’, 11 παιδικά κοινοτάφια και 8 κοινοτάφια στην Παραλία.

Αναζητείται χώρος για τρίτο δημοτικό κοιμητήριο

Η περιορισμένη διαθεσιμότητα έχει οδηγήσει τον Δήμο Πατρέων εδώ και αρκετά χρόνια στην αναζήτηση κατάλληλου οικοπέδου για τη δημιουργία νέου δημοτικού κοιμητηρίου. Όπως αναφέρει η αρμόδια υπηρεσία, η προσπάθεια ξεκίνησε ουσιαστικά το 2021 , όταν εξετάστηκαν πέντε διαφορετικές προτάσεις ιδιωτών. Τα σχετικά τοπογραφικά διαβιβάστηκαν στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητά τους, όμως και οι πέντε προτάσεις απορρίφθηκαν.

Νέα προσπάθεια έγινε το 2023, όταν ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις με ιδιοκτήτες οικοπέδων. Ωστόσο, οι συζητήσεις δεν απέδωσαν, καθώς οι ζητούμενες τιμές για την αγορά των εκτάσεων έφθαναν ακόμη και τα 3 εκατομμύρια ευρώ , ποσό που κρίθηκε απαγορευτικό.

Η δημιουργία ενός σύγχρονου οστεοφυλακίου

Ο Δήμος δηλώνει ότι θα επαναλάβει τη διαδικασία αναζήτησης κατάλληλου χώρου, επισημαίνοντας ότι η ίδρυση τρίτου δημοτικού κοιμητηρίου αποτελεί πραγματική ανάγκη για την Πάτρα , καθώς υπάρχουν ήδη αιτήματα πολιτών για παραχώρηση οικογενειακών τάφων που παραμένουν σε αναμονή. Παράλληλα, στο σχεδιασμό παραμένει και η δημιουργία ενός σύγχρονου οστεοφυλακίου, το οποίο θα μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες διαχείρισης των οστών και της λειτουργίας των δημοτικών κοιμητηρίων, συμβάλλοντας στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους δημότες.

Πηγή: flamis.gr