Του Michael Lynch – Πηγή: Forbes

«Αν αρθούν οι πετρελαϊκές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα, θα αυξηθεί γρήγορα η ρωσική παραγωγή πετρελαίου; Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να σημάνει ότι η Ρωσία θα υπονομεύσει τους στόχους του OPEC+, του καρτέλ που συντονίζει την παραγωγή πετρελαίου μαζί με συμμάχους όπως η Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Ρωσία δεν θα το επιχειρήσει, αν και η τρέχουσα κατάσταση δείχνει ότι η αύξηση της παραγωγής της είναι απίθανη χωρίς σημαντικές νέες επενδύσεις. Οι επενδύσεις αυτές, που αφορούν υποδομές, εξοπλισμό και τεχνολογία, χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν καρπούς, κάτι που περιπλέκει το σενάριο.

Προς το παρόν, η παραγωγή της Ρωσίας περιορίζεται από τις συμφωνίες με τον OPEC+. Αυτές οι συμφωνίες θέτουν ανώτατα όρια στην παραγωγή, τα οποία η Ρωσία υποτίθεται ότι τηρεί. Θεωρητικά, ακόμα κι αν οι κυρώσεις αρθούν ή χαλαρώσουν, η αύξηση της παραγωγής θα παραμείνει περιορισμένη, καθώς το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η ύπαρξη κυρώσεων, αλλά το κατά πόσο εφαρμόζονται στην πράξη. Τον περασμένο μήνα, η κυβέρνηση Μπάιντεν επέβαλε νέες κυρώσεις, στοχεύοντας δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Αυτό οδήγησε σε αύξηση των τιμών, δείχνοντας ότι οι κυρώσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την αγορά.

Πολλοί ίσως εξεπλάγησαν από τις νέες κυρώσεις, θεωρώντας ότι οι υφιστάμενες ήταν ήδη αρκετές. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι οι κυρώσεις έχουν πετύχει εν μέρει τον σκοπό τους. Η ρωσική παραγωγή αργού πετρελαίου τα τελευταία πέντε χρόνια δείχνει καθαρά τις επιπτώσεις. Κατά την πανδημία του Covid-19, η παραγωγή μειώθηκε εθελοντικά κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Στη συνέχεια, ανέκαμψε σταδιακά, φτάνοντας σχεδόν στα προηγούμενα επίπεδα τον Μάρτιο του 2022, λίγο πριν την εισβολή στην Ουκρανία.

Μετά την εισβολή, τον Απρίλιο του 2022, η παραγωγή έπεσε κατά 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, αλλά μέσα σε τρεις μήνες ανέκαμψε σχεδόν πλήρως, προτού αρχίσει μια μακρά, σταδιακή πτώση.

Η Ρωσία κατάφερε να παρακάμψει τις κυρώσεις στις πωλήσεις πετρελαίου, βρίσκοντας αγοραστές όπως η Ινδία και η Κίνα. Ωστόσο, δυσκολεύτηκε να διατηρήσει τα επίπεδα παραγωγής λόγω των κυρώσεων σε υπηρεσίες και εξοπλισμό πετρελαϊκών πεδίων. Από τον Απρίλιο του 2022 έως τον Σεπτέμβριο του 2023, η παραγωγή της ήταν 450 εκατομμύρια βαρέλια κάτω από τον στόχο του OPEC+. Αυτό μεταφράζεται σε απώλειες περίπου 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με βάση τις τιμές του Brent. Οι πραγματικές απώλειες ήταν μεγαλύτερες, καθώς το πετρέλαιο πωλούνταν συχνά με εκπτώσεις 10-20 δολαρίων το βαρέλι.

Τελικά, η Ρωσία πέτυχε τους στόχους της, αλλά αυτό οφειλόταν σε χαμηλότερες προσδοκίες της αγοράς. Οι ανεπαρκείς επενδύσεις, που περιορίστηκαν από τις κυρώσεις, συμπίεσαν την παραγωγή. Η αποτυχία της δεν οφείλεται αποκλειστικά στις κυρώσεις, αλλά και στην αδυναμία της να αυξήσει την παραγωγή. Κάποιοι πιστεύουν ότι η ρωσική παραγωγή έχει φτάσει στο απόγειό της και πλέον μειώνεται. Τα στοιχεία, ωστόσο, είναι αντιφατικά. Η αδυναμία αύξησης το 2022 ίσως ήταν προσωρινή, αλλά η σταδιακή πτώση μετά τις κυρώσεις δείχνει ότι οι εταιρείες είτε δεν μπόρεσαν είτε δεν θέλησαν να αντισταθμίσουν τη φυσική φθορά των κοιτασμάτων.

Αν οι κυρώσεις σε υπηρεσίες και εξοπλισμό αρθούν, η παραγωγή μπορεί να ανακάμψει, αλλά όχι άμεσα. Το ερώτημα παραμένει: θα επιτρέψει η κυβέρνηση της Ρωσίας στις εταιρείες να υπερβούν τους στόχους του OPEC+; Το καρτέλ έχει αναβάλει επανειλημμένα τη χαλάρωση των περικοπών, και η αγορά δεν δείχνει σημάδια στενότητας. Μια τέτοια κίνηση θα έθετε τη Ρωσία πάνω από τον στόχο της, προκαλώντας πιθανά αντίποινα από τη Σαουδική Αραβία και άλλους.

Συμπερασματικά, η άρση των κυρώσεων θα φέρει περισσότερο ρωσικό πετρέλαιο, αλλά μόνο με αυξημένες επενδύσεις. Μέρος της πρόσφατης μείωσης μπορεί να αναπληρωθεί γρήγορα, αλλά η αύξηση θα είναι σταδιακή.

Αν ο OPEC+ διατηρήσει τις περικοπές και η Ρωσία αυξήσει την παραγωγή, η ένταση στο καρτέλ μπορεί να οδηγήσει σε νέο πόλεμο τιμών.»

Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος