Η Πάτρα αλλάζει. Πεζοδρομήσεις, αναπλάσεις και νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις διαμορφώνουν διαφορετικά την καθημερινότητα στο κέντρο. Την ίδια στιγμή, η δημοτική αρχή του Κώστα Πελετίδη έχει επιλέξει να μην προχωρήσει στη δημιουργία Δημοτικής Αστυνομίας. Το ερώτημα, επομένως, είναι πρακτικό: ποιος διασφαλίζει ότι οι νέοι κανόνες εφαρμόζονται;
Ο δήμαρχος έχει δηλώσει ότι ο Δήμος δεν πρόκειται να δημιουργήσει τέτοια υπηρεσία, προτάσσοντας άλλες προτεραιότητες, όπως η καθαριότητα και το πράσινο. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι το κυκλοφοριακό δεν αντιμετωπίζεται με περισσότερη «καταστολή», αλλά με ουσιαστικές δημόσιες συγκοινωνίες και διαφορετικό μοντέλο μετακίνησης.
Πρόκειται για σαφή πολιτική επιλογή. Ωστόσο, η πόλη αλλάζει και μαζί της αυξάνονται οι ανάγκες διαχείρισης του δημόσιου χώρου.
Η πεζοδρόμηση της Μαιζώνος και οι παρεμβάσεις που ακολουθούν σε δρόμους της Κάτω Πόλης εντάσσονται σε μια κατεύθυνση με περισσότερο χώρο για τους πεζούς και περιορισμό της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων. Η επιλογή αυτή μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία μιας διαφορετικής πόλης. Κάθε αλλαγή, όμως, απαιτεί κανόνες και μηχανισμούς εφαρμογής.
Ο Δήμος έχει καθορίσει συγκεκριμένο ωράριο φορτοεκφόρτωσης στους πεζόδρομους και έχει απευθύνει εκκλήσεις προς επαγγελματίες και οδηγούς να το τηρούν. Όταν, όμως, σημειώνονται παραβάσεις, ποιος αναλαμβάνει τον καθημερινό έλεγχο;
Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Ο σχεδιασμός βυθιζόμενων μπαρών σε πεζόδρομους, μετά από περιστατικά παράνομης εισόδου και στάθμευσης, αναδεικνύει τις δυσκολίες εφαρμογής των κανόνων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πεζόδρομου της Παντοκράτορος, όπου κάτοικοι και γονείς μαθητών είχαν διαμαρτυρηθεί για την κατάσταση.
Η εικόνα είναι ενδεικτική: η πόλη δημιουργεί χώρους για τους πεζούς και στη συνέχεια αναζητά τεχνικά μέσα για να εμποδίσει την είσοδο οχημάτων. Η συζήτηση για τη Δημοτική Αστυνομία επανέρχεται, όχι ως ιδεολογικό σύμβολο, αλλά ως ζήτημα καθημερινής λειτουργίας.
Η Πάτρα αντιμετωπίζει σημαντική κυκλοφοριακή πίεση, ιδιαίτερα όταν συμπίπτουν έργα και προσωρινές ρυθμίσεις. Τον Σεπτέμβριο του 2026 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη συμμετοχή του Δήμου, της Τροχαίας, της Αστυνομίας και εκπροσώπων της αγοράς για τα προβλήματα που προκαλούν τα πολλαπλά εργοτάξια στο κέντρο. Ο δήμαρχος ζήτησε καλύτερο συντονισμό, ώστε να περιοριστεί η ταλαιπωρία των πολιτών.
Προφανώς, δεν ευθύνονται οι πεζοδρομήσεις για όλα τα προβλήματα. Τα έργα, η στάθμευση και οι προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις επιβαρύνουν επίσης την κατάσταση. Ωστόσο, όσο αλλάζει ο τρόπος μετακίνησης σε μια πόλη, τόσο μεγαλύτερη ανάγκη υπάρχει για συντονισμό και έλεγχο.
Η δημοτική αρχή θεωρεί ότι οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να κατευθυνθούν σε άλλες υπηρεσίες και όχι στη δημιουργία Δημοτικής Αστυνομίας. Η επιλογή αυτή είναι πολιτικά σαφής. Δεν απαντά, όμως, από μόνη της στο ερώτημα ποιος ελέγχει καθημερινά την εφαρμογή των κανόνων.
Ποιος αντιμετωπίζει την παράνομη στάθμευση στους πεζόδρομους; Ποιος ελέγχει τις φορτοεκφορτώσεις; Ποιος παρεμβαίνει όταν ένα όχημα καταλαμβάνει χώρο αποκλειστικά για πεζούς; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι πάντα «η Τροχαία». Η Ελληνική Αστυνομία έχει τις δικές της αρμοδιότητες, αλλά ο Δήμος έχει ευθύνη για τη λειτουργία του δημόσιου χώρου και την αποτελεσματικότητα των επιλογών του.
Η Πάτρα καλείται να γίνει μια πόλη με περισσότερο χώρο για τον πεζό και μικρότερη εξάρτηση από το αυτοκίνητο, χωρίς η καθημερινότητα να μετατρέπεται σε δοκιμασία για κατοίκους, επαγγελματίες και επισκέπτες. Η δημοτική αρχή έχει επιλέξει τον δρόμο της. Το ζητούμενο είναι να αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη.
Γιατί ο δημότης δεν θα κρίνει την πόλη μόνο από τις εξαγγελίες, αλλά από όσα αντιμετωπίζει καθημερινά: στον δρόμο, στον πεζόδρομο, στην ουρά, στο παρκάρισμα. Και τελικά, από την απάντηση σε ένα απλό ερώτημα: Η Πάτρα λειτουργεί καλύτερα;
Ο Χάρης Κοντογιαννατος είναι εκπρόσωπος εργαζομένων στο χώρο του φαρμάκου, Συντονιστής Γραμματέας Νοτιοδυτικής Ελλάδος στο κόμμα Βολτ Ελλαδος, πρώην αντιπρόεδρος του ΤΕΑΥΦΕ ΝΠΙΔ & μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου της δημοτικής παράταξης «σπιράλ» του Δήμου Πατρέων.
